Kastamonu’nun Taşköprü ilçesine bağlı Tokaş Köyü, resmi kayıtlarda adı 1487 yılından beri değişmeyen kadim bir yerleşim yeridir. Ancak köyün asıl kökleri, bundan çok daha geriye, yaklaşık 800 yıl öncesine yani 13. yüzyılın ikinci yarısına dayanır.
Taşköprü ve çevresinin Türk yurdu haline gelmesiyle eş zamanlı olarak kurulan bu köyün öne çıkan tarihi özellikleri şunlardır:
1. Kuruluşu ve Çobanoğulları Beyliği Dönemi
Tokaş Köyü, bölgede hüküm süren ve Kastamonu merkezli kurulan Çobanoğulları Beyliği döneminde iskân edilmiştir. Beyliğin en parlak dönemi ve en önemli hükümdarlarından biri olan Muzaffereddin Yavlak Arslan (hükümdarlığı 1280-1292 arası), Taşköprü genelinde imar ve kültür faaliyetlerine büyük önem vermiştir. Köyün ilk yerleşim düzeni de tam bu dönemde, bölgeye gelen Türk boylarının yerleştirilmesiyle şekillenmiştir.
2. Şeyh Selahattin Efendi ve Tarihi Zaviye
Köyü alelade bir yerleşim yeri olmaktan çıkarıp bölgenin inanç ve kültür merkezlerinden biri haline getiren olay, 13. yüzyılda burada kurulan Zaviye (küçük tekke) olmuştur. Muzaffereddin Yavlak Arslan, hocalarından biri olan Şeyh Selahattin Efendi adına Tokaş topraklarında bir zaviye inşa ettirmiştir.
1217 Horasan (Herat) doğumlu olan Şeyh Selahattin Efendi, Anadolu'nun Türkleşmesi ve İslamlaşması sürecinde bölgeye gelen "Alperen" figürlerinden biridir. Onun kurduğu bu zaviye etrafında toplanan nüfus, Tokaş Köyü’nün kalıcı bir yerleşim merkezi haline gelmesini sağlamıştır.
3. Çanakkale Savaşları ve Kahramanlık Destanı
Köyün geçmişindeki bir diğer önemli gurur kaynağı, yüzyıllar sonra vatan savunmasında gösterdiği fedakarlıktır. Tokaş Köyü, Çanakkale Savaşları’nda en çok şehit veren ve cepheye gönderdiği neredeyse tüm gençlerini kaybeden kahraman köylerden biri olarak tarihe geçmiştir. Cepheye gidenlerin dönmemesi nedeniyle köy, o dönem büyük bir nüfus kaybı ve hüzün yaşamıştır.
4. Coğrafi Yapısı
Günümüzde Aşağı Tokaş, Yukarı Tokaş ve Ellez olmak üzere üç mahalleden oluşan köy, Taşköprü ilçe merkezine 25 km uzaklıktadır. 800 yıllık bu köklü tarih, köyün mimari geleneğinde, mezarlıklarında ve halkın anlatılarında halen izlerini taşımaktadır.
Sosyal Bağlantılar