Kastamonu’nun Taşköprü ilçesi denildiğinde akla ilk olarak dünyaca ünlü Taşköprü Sarımsağı ve antik Pompeiopolis kenti gelse de, ilçenin Türkiye genelinde çok az bilinen ve adeta unutturulan en büyük tarihi özelliği, Türkiye topraklarında demokratik anlamda yapılan ilk seçime ev sahipliği yapmış olmasıdır.
Bu tarihi dönüm noktasının yanı sıra ilçenin saklı kalmış diğer önemli özelliği şunlardır:
1. Türkiye Tarihinin İlk Seçimi ve Muhtarlık Teşkilatı (1833)
Birçok insan Türkiye'de seçim kültürünün 1876 Birinci Meşrutiyet ile başladığını düşünür. Oysa Osmanlı taşrasında halkın sandık başına giderek kendi iradesiyle bir yöneticiyi seçtiği ilk yerel seçim 1833 yılının sonlarında Taşköprü'de gerçekleştirilmiştir.
• Olayın Geçmişi: Dönemin Taşköprü Ayanı Hacı Ömer’in halka kötü davranması ve usulsüz vergiler toplaması üzerine Taşköprü halkı isyan ederek durumu İstanbul'a şikayet etmiştir.
• Çözüm: II. Mahmud yönetimi, ayanlık baskısını kırmak ve halkın kendi yöneticisini seçmesini sağlamak adına taşradaki ilk muhtarlık teşkilatını Taşköprü'de kurdurmuş ve ilk muhtarlar bizzat Taşköprü halkının oylarıyla (intihab) seçilmiştir. Bu olay, bugünkü modern Türkiye'nin sandık ve demokrasi tarihinin ilk somut adımıdır. Detaylar için tıklayınız
2. Mahkumların Emeğiyle Aydınlanan Şehir: Tarihi Elektrik Santrali (1935)
Taşköprü, henüz Kastamonu il merkezinde bile 24 saat kesintisiz elektrik yokken, 1935 yılında kendi hidroelektrik santralinin inşasına başlamış kadim bir sanayi kültürüne sahiptir.
• Kader Değiştiren Proje: Dönemin belediye başkanı Mehmet Türkmenoğlu’nun vizyonuyla bir Alman firmasına yaptırılan bu santral, antik Pompeiopolis (Zımbıllı) Tepesi'nden Gökırmak suyunun aşağıya düşürülmesi prensibiyle çalışıyordu.
• Unutulan Detay: İnşaat döneminde işçi maliyetlerinin yüksek olması nedeniyle, dönemin cezaevindeki mahkumlar gönüllü olarak inşaatta çalıştırılmış ve ilçe halkı bu mahkumların emeği sayesinde erkenden elektriğe kavuşmuştur. Günümüzde bu tarihi bina teknoloji müzesine dönüştürülme sürecindedir.
3. Donalar Kalekapı Kaya Mezarı ve Pers-Hellenistik Sentezi
Taşköprü sınırları içinde yer alan Donalar Köyü'ndeki Kalekapı Kaya Mezarı, arkeoloji dünyasında eşine az rastlanır cinsten olmasına rağmen turizmde yeterince bilinmez. M.Ö. 5. ve 4. yüzyıllara (Paflagonya yerel krallıkları dönemi) tarihlenen bu mezarın anıtsal cephesinde, hem Pers hem de Hellenistik kültürlerin izlerini aynı anda taşıyan nadir aslan ve boğa kabartmaları yer alır.
Taşköprü yaşadığı felaketlerden biri olan 1927 Büyük Yangınını sayfalarımzıda okuyabilirsiniz.
Sosyal Bağlantılar