Fatih Sultan Mehmetin Annesi Kastamonuludur

Fatih Sultan Mehmet'in Annesinin Kastamonu Devrekanili olduğunu biliyor muydunuz ?

Fetihler Fatihi, Peygamberimizin övgüsüne hak kazanmış Osmanlı Padişahı, İstanbul'un fatihi Fatih Sultan Mehmed (Muhammed)'in anne tarafından Kastamonu Devrekanili olduğunu biliyor muydunuz ?
Sultan Fatih'in annesinin adı Hüma Hatun'dur. Kendisi Osmanlı padişahı II. Murat'ın eşidir.
Sırp ya da Rum asıllı olduğu iddiasının sık sık yinelendiği bazı Türk kaynakları Sırp olduğunu iddia etse de Hristiyan bir köle kızı olduğu konusunda ittifak edenler, Fatih'in üvey annesi Sırp asıllı Mara Brankoviç ya da Mara Despina Hatun'la karıştırmaktadır.
Bazı kaynaklarda Fatih Sultan Mehmet’in annesinin Fransız olduğu, bazı batılı kaynaklarda ise bunun Fransız asıllı bir Yahudi olan Ester Stella olduğu kayıtlıdır.

Tarihçi Babinger ve yazar Lord Kinross'a göre Fatih'in annesi gayrimüslim bir köledir. Yine Babinger'e göre ölümünden sonra Türk-Acem efsanelerindeki cennet kuşu hümadan esinlenilerek Hüma Hatun olarak adlandırılmıştır.
Türk tarihçi Halil İnalcık gibi, Bizanslı tarhçilerin ve kaynak olarak yerli kaynakları incelemeyerek yabancı tarihçilerin yazdıklarını kaynak olarak kabul eden yerli yazarların iddiasına göreyse Fatih'in annesi cariye ve Hristiyan'dı. Babasının ismi bilinmemektedir. Yalnızca bir vakfiyede Hatun binti Abdullah, "Abdullah kızı" olarak geçer. Bu ibare, onun mühtedi (İslâmiyet’i sonradan kabul eden) olduğuna delildir. Zira, o dönemde mühtediler asıl babalarına değil, "bin Abdullah" veya "binti Abdullah" şeklinde, jenerik isim olarak Abdullah’a (Allah’ın kulu) isnad edilirdi.

Yine bilinmeyen bir gerçek de şudur ki, Fatih Sultan Mehmet annesi Hüma Hatun Kastamonu Devrekani İlçesindendir ve oradan gelin olmuştur. Hüma Hatun, Candaroğlu Beyliği’nin en güçlü hükümdarlarından İbrahim Bey’in kızı, İsfendiyar Bey’in torunudur. Osmanlı ordusuna karşı gelmekten pişmanlık duyan İsfendiyar Bey Sultandan affını isteyerek oğlu Tacettin İbrahim Bey'in güzelliği ile ünlü kızını (Hatice Alime Hüma Hatun) şer'i nikahla kabulünü rica eder. Bunun üzerine İkinci Murat mektup ve hediyeleri kabul ederek düğün hazırlıklarının yapılmasını ister. İsfendiyar Bey'in mektup ve hediyelerinden memnun kalan İkinci Murat kırgınlıkları unutarak, Çaşnigir başı Elvan Bey başkanlığında bir heyeti birçok hediye ve mihr ile birlikte 1423 yılında Kastamonu'ya gönderdi. Devrekani'ye geçen heyet Çayırcık Köyüne geldi. Sultan Murat ile Hatice Alime Hüma Hatun'un düğünü Çayırcık köyünde yapıldı. Günümüzde Hatice Hüma Hatun'un ismi memleketi, Kastamonu'da yaşatılıyor. Adına açılmış okullar, yurtların yanında her sene Mayıs ayının son haftasında Çayırcık Mahallesinde fetih şölenleri düzenlenmektedir.

Fatih'in ilk terbiyecisi, ilk hocası Hüma Hatundur

Hüma Hatun; çağ açıp çağ kapatabilecek bir kahraman olarak Fatih Sultan Mehmet’i doğurup, başarıyla yetiştirmiştir. 21 yaşında İstanbul'u fetheden Sultan Mehmet’in yetişmesinde en çok emek verenlerin başında eşi Sultan Murat’la birlikte Hatice Hüma Hatun gelmektedir. Cihan hükümdarı Fatih Sultan Mehmet'in annesi, Fatih'in ilk terbiyecisi, ilk hocasıdır.

Edirne Sarayı’nda 1432 yılında doğan şehzade Mehmet’i büyük bir özenle yetiştirdi. Özellikle Anadolu’nun büyük evliyalarından birisi olan Hacı Bayram Veli'nin Sultan II. Murat'a verdiği "Bu şehri ve fethini sen de ben de göremeyeceğiz, ama beşikteki çocuk “Mehmet” görecek ..." müjdesi annesi Hüma Hatun'un gayretini bir kat daha arttırır. Annesi geleceğin Fatih’inin üstüne titrer, tahsil ve terbiyesini aşkla nakış nakış işler.

Çok dindar bir kadındı. Küçük beyzadesinin eğitim ve terbiyesi ile uğraşmaya daha beşikteyken başladı. Üzerine çok düşüyor, her şeyiyle yakından ilgileniyordu. Bakımı ve terbiyesi için sütannesi Hundi Hatun ve hizmetçi kadınları devamlı uyarıyor, emirler yağdırıyordu. Şehzadesinin yetişip bir an önce Fatih olmasını ve Peygamberimiz (s.a.v.)’in müjdesini verdiği o güzel şehrin fethini gerçekleştirmesini istiyordu.

Şehzade Mehmet'in eğitiminin en üstün şekilde olması için, devrin en büyük alimlerinin onun yetiştirilmesinde rol almasını sağlar. Mehmet'ini, başta Akşemseddin olmak üzere Molla Gürani, Molla Fenari ve Şeyh Sinan gibi mümtaz alimlere emanet eder. Hocalarından, disiplinin elden bırakılmamasını, onu cesaretli ve fetih ruhuyla yetiştirmelerini ister. Ahlaki açıdan da en güçlü, en değerli olarak hazırlanmasında titizlik gösterir.

Şehzade Mehmed’i bir süre Edirne’deki Eski Saray’da büyüttü. Daha sonra padişahın izniyle Bursa’ya gittiler, 10 yaşına kadar orada kaldılar. Şehzadesi 11 yaşında Manisa’ya sancak beyi (vali) tayin edilince, Hüma Hatun da onunla birlikte gitti. Rivayete göre Hüma Hatun’a, “Fatih Sultan Mehmed’i nasıl yetiştirdiniz?” diye sorulduğunda: “Mehmed’i emzirmeye başlarken Yasin Suresi’ni okurdum. O, hep Yasin Suresi’ni okuyarak büyüdü.” cevabını vermişti.

Bursa'da bulunan türbesindeki kitabede Ağustos 1449 yazmakta olup, bu ölüm tarihi mi yoksa türbenin yapılış tarihi mi olduğu bilinmediğinden bu tarihte ya da daha önceki bir tarihte öldüğü düşünülmektedir.

Hüma Hatun’un 1449 yıliında vefat ettiğinde çok sevgili oğlu şehzade Mehmet, şehzadeler şehri Manisa'da valilik yapmaktadır. Bu sırada annesi İstanbul’un fethini göremeden Osmanlı başkenti Bursa’da vefat etmiştir.

Hüma Hatun’un kabri, Bursa Muradiye Külliyesinde yer almaktadır. Huma Hatun’un eşi Sultan 2. Murat ve pek çok Osmanlı şehzadesinin yattığı Muradiye Külliyesi Bursa’nın en önemli dini tarihi mekanları arasında yer almaktadır. Hüma Hatun ya da Hatuniye Kümbeti adıyla anılmaktadır.

Türbenin kitâbesinde şöyle yazılıdır:

“Allah’a hamdolsun bu türbe-i münevvere Mevlâna Sultan’ul-a’zam ve’l-Hakanü’l-muazzam es-Sultan ibni’s-Sultan Bayezid Han oğlu Mehmed Han oğlu Murad Han zamanında Allah onun mülkünü ve devletini ebedi kılsın oğlu ve gözünün nuru Rasûlullah sallâllahu aleyhi vesellemin isim ortağı Seyyid Necib Sultan Mehmed Çelebi (Fatih Sultan Mehmed Han)’nin emriyle hatunların ulusu annesi merhume için bina olundu. Allah onun esâs-ı saltanatını muhalled ve erkân-ı devlet ve izzetini müeyyed kılsın. Hicrî 853 (1449).” Bu türbe “Hatuniye Kümbedi” diye adlandırılmaktadır.

@seyyaherol - @37taskopru için hazırladı